22.05.2014 21:39

Շարմազանով. Բոլորս մեղավոր ենք այս աշխարհում

Շարմազանով. Բոլորս մեղավոր ենք այս աշխարհում

iLur.am-ի զրուցակիցն է ԱԺ փոխնախագահ, ՀՀԿ-ական Էդուարդ Շարմազանովը

-Պարոն Շարմազանով, Հովիկ Աբրահամյանը խստապահանջ  և ականջալուր անվանեց իր ներկայացրած ծրագիրը: Ձեր կարծիքով, ի՞նչն է այդտեղ ականջալուր և  խստապահանջ:

-Ականջալուրն այն է, որ պարոն վարչապետն ի սկզբանե, նշանակման առաջին օրից պատրաստակամություն է հայտնել և ձեռք է ուղղել մեր բոլոր գործընկերներին, այդ թվում նաև ընդդիմադիր խմբակցություններից և նաև քաղաքացիական հասարակությանը: Եվ բնականաբար, ականջալուր ասելով չի նշանակում, որ բոլոր առաջարկությունները պետք է ընդունվեն, ոչ թե նրա համար, որ ընդդիմությունն է առաջարկում, ուրեմն չպետք է ընդունել,  այլ որովհետև կան ծրագրերի տարբերություններ, կա ռեսուրսների սահմանափակում, բայց փաստը, խնդիրը քաղաքական կամքի մեջ է, և մենք տեսնում ենք, որ վարչապետը ունի քաղաքական կամք, կառավարությունը ունի քաղաքական կամք, քաղաքական մեծամասնությունը ունի քաղաքական կամք, որպեսզի մենք կարողանանք լսել մեր քաղաքական ընդդիմախոսների առաջարկները: Եվ պարոն Հրանտ Բագրատյանի ելույթն էլ հենց այդ ոլորտից էր, որտեղ նա նշեց, որ, այո՛, իր առաջարկներից մի քանիսը ընդունվել են: Բարգավաճ Հայաստանից եղան ելույթներ որտեղ նշեցին, որ իրենց առաջարկություններից ընդունվել են: Առաջին օրը ասեցին 5-6-ը, երկրորդ օրը պարոն Մելքումյանը ասեց` մեծամասնությունը, ցիտում եմ  պարոն Մելքումյանին, հիմա իրենք թող փնտրեն` 5-6  են ներառվել, թե՞ մեծամասնությունը: Այսինքն, այդ է ականջալուրությունը:

Իսկ ինչ վերաբերվում է խստապահանջությանը, այսինքն խստապահանջությունը հստակ ասել է՝ ախպեր, պետք է դրվի խնդիր, և այն ոլորտները, այն նախարարությունները, այն պաշտոնյաները, այն թիմը, համակարգը, որը որ չի կատարի՝ սուբյեկտիվ պատճառներով այդ ծրագիրը, բնականաբար, կունենա հետևանքներ:

-Իսկ ո՞րն է պատճառը, որ այս կառավարության ծրագրում զգալիորեն իջեցված  է նախատեսվող տնտեսական աճի ցուցանիշը: Այս անգամ այդ ցուցանիշը 5 տոկոս է գրված:

-Բյուջեում գրված է, այն ժամանակ էլ բյուջեում 5-7 էր գրված:

-Բայց Սերժ Սարգսյանն ասում էր՝ ով չապահովի 7 տոկոս…

-Այո, Սերժ Սարգսյանը քաղաքական թիմի ղեկավարն է, և ինքը քաղաքական պատվեր է իջեցնում: Իսկ կառավարության ծրագիրը քանի որ կապ ունի հենց բյուջեի հավաքագրման հետ, իրենք պետք է իրատեսական, այսինքն` մինիմում թիվն են գրում, կամ իրատեսական չասենք, ասենք` մինիմում, որպեսզի հետագայում արդեն բյուջեի հավաքագրման կամ այլ ծրագրերի հետ կապված խնդիր չլինի:

յս 5 տոկոսը նշելուց հետո Սերժ Սարգսյանի նշած 7 տոկոսի մասին հիշատակումը կարելի՞ է «ջրված» համարել:

-Շուտով կլինի մեր համագումարը՝ ամսի 24-ին: Ուշադիր ականջալուր եղեք հանրապետության նախագահի (ըստ երեւույթին՝ ակնարկում է Սերժ Սարգսյանին-խմբ.) ծրագրային ելույթին:

-Դուք իմ հարցին չպատասխանեցիք:

-Ես պատասխանեցի:

-Պարոն Շարմազանով, ըստ Ձեզ` ինչքա՞ն է կազմում Հայաստանի տնտեսության մեջ առկա ստվերը:

-Չեմ կարող ասել, տարբեր թվեր են ասում: Ես չեմ կարող ասել, մասնագետ չեմ այդ ոլորտի, տնտեսագետ չեմ, տնտեսությանն էլ չեմ ուզում դիլետանտական մեկնաբանություն տալ:

-Ի՞նչն է պատճառը, ինչի՞ է ձևավորվում ստվերը:

-Ինձանից ավելի խելացի մարդիկ կան, փորձագետներ կան, ովքեր որ  տարբեր կարծիքներ են մատնանշում, թե դրանց մի մասը կապ ունի, թե կապ չունի դա…

-Ձեր կարծիքը ո՞րն է:

-Կան և սուբյեկտիվ, և օբյեկտիվ պատճառներ:

-Օրինա՞կ:

-Ի՞նչը` օրինակ

-Օրինակ՝ ձեր մեղքի բաժինը կա՞ այս գործում:

-Բոլորս մեղավոր ենք այս աշխարհում

-Խոսքը ձեր իշխանության մասին է:

-Ես պատասխանեցի՝ բոլորս մեղավոր ենք այս աշխարհում: Եվ միայն տեր Աստվածն է որոշում:

-Պարոն Շարմազանով, Լեռնային Ղարաբաղի հիմնախնդրի կարգավորման գործընթացը ինչպե՞ս եք գնահատում:

-Կարող եմ ասել, որ լուրջ ռադիկալ առաջընթաց չեմ ակնկալում, քանի որ Ադրբեջանի ղեկավարությունն ունի խիստ ապակառուցողական մոտեցում: Գիշերն էլի դիվերսիայի փորձ է եղել: Առաջընթացը կարող է լինել մի դեպքում, այսինքն` լուրջ առաջընթաց, երբ որ Լեռնային Ղարաբաղի ղեկավարությունը նստի բանակցությունների սեղանի մոտ: Առանց Լեռնային Ղարաբաղի ժողովրդի, առանց Լեռնային Ղարաբաղի իշխանությունների որևէ մեկը չի կարող (ոչ պաշտոնական Երևանը, ոչ պաշտոնական Բաքուն, ոչ պաշտոնական Մոսկվան, Վաշինգտոնն ու Փարիզը) վերջնական լուծում տալ:

-Կհիշե՞ք՝ ինչպես եղավ, որ  Լեռնային Ղարաբաղը դուրս մնաց բանակցային գործընթացից:

-Ես այն ժամանակ քաղաքականության մեջ չէի, բայց հիշում եմ:

-Կհիշեցնե՞ք:

-Կարծում եմ` հիշացնելու կարիք չկա:

-Պարոն Շարմազանով, Դուք նշում եք, որ առանց Ղարաբաղի մասնակցության չի կարող առաջընթաց լինել:

-Ես չեմ նշում: Այս դահլիճում դեռևս մեկուկես տարի առաջ արտգործնախարար Նալբանդյանն է ասել, հանրապետության նախագահն էլ է (ըստ երեւույթին՝ նորից ակնարկում է Սերժ Սարգսյանին-խմբ.) դրա մասին խոսել, որ, այո՛, յուրաքանչյուր  հանդիպման ժամանակ մենք ասում ենք, նշում ենք, որ առանց Լեռնային Ղարաբաղի իշխանությունների լիարժեք մասնակցության չի կարող վերջնական լուծում գտնել այդ հարցը:

-Կհիշե՞ք՝ ինչ էր հայտարարում Սերժ Սարգսյանը Կազանի հանդիպումից առաջ, և Կազանից հետո ի՞նչ հայտարարեց Էդվարդ Նալբանդյանը:

-Համենայնդեպս, էսօրվա մեր բանակցային դիրքերը շատ ավելի շահեկան են, քան 2007 թվականին:

-Չէ, 2010 թվականի Կազանի հանդիպումից առաջ ի՞նչ ասաց Սերժ Սարգսյանը:

-Ես ասեցի: 

-Ես հիշեցնեմ: Նա ասաց, որ եթե ադրբեջանական կողմը հետ չկանգնի, արդյունք կլինի: (Բառացի մեջբերում՝ հատուկ պարոն Շարմազանովի համար. «Կազանում քննարկվելիք փաստաթուղթը, իհարկե, հայկական կողմի երազած փաստաթուղթը չի, բայց հնարավորություն է տալիս ձեռնամուխ լինել մեծ  հիմնական պայմանագրի ստորագրմանը, պայմանագրի նախապատրաստման աշխատանքներին: Այնպես որ, եթե մենք հանդիպենք կառուցողական մոտեցման, եթե ադրբեջանական կողմը լրացուցիչ նոր առաջարկներով հանդես չգա, ես կարծում եմ, որ կարող ենք ակնկալել դրական  արդյունքներ»-խմբ.)

-Կազանի փաստաթուղթը եթե այդքան վատն էր, ապա ինչո՞ւ ադրբեջանական կողմը չընդունեց:

-Բայց Ղարաբաղը չէր մասնակցում հանդիպմանը, որին հայկական կողմը առաջընթացի պատրաստակամություն էր հայտնում: Մենք խոսում ենք Ղարաբաղի չմասնակցության մասին:

-Դա բանակցությունների հիմք է հանդիսանում: Հիմքը ուրիշ է, իսկ վերջնական լուծումը ուրիշ է:

-Պարոն Շարմազանով, հիմնարար սկզբունքների հաստատումն ի՞նչ է ենթադրում, եւ ի՞նչ գործողություններ են ենթադրվում դրանց հաստատումից հետո:

-Ուրեմն, մեր կարծիքը հետևյալն է, հստակ ասել ենք ՝վերադարձ դեպի անցյալ թե՛ կարգավիճակի առումով, թե՛ մնացած առումներով հնարավոր չէ: Միայն Լեռնային Ղարաբաղի իշխանությունը երբ որ վերադառնա բանակցությունների սեղան, իրենք արդեն կորոշեն փոխզիջումներն ինչքանով են…

-Հարցն այլ բանի մասին էր: Դուք իմ հարցին չպատասխանեցիք:

-Դուք ուզում եք լսել այն, ինչ որ դուք եք ուզում լսել, ես պետք է պատասխանեմ այն, ինչ որ ես մտածում եմ:

-Ըստ Ձեզ, ի՞նչ է անում Հայաստանը, որ Ղարաբաղը վերադառնա բանակցային սեղանի շուրջ:

-Հայաստանն ամենաբարձր մակարդակով ասել է, որ առանց Լեռնային Ղարաբաղի ժողովրդի և իշխանությունների հնարավոր չէ խնդրի լուծումը:

-Այդ դեպքում ինչո՞ւ է նպաստում, որ խնդիրն անընդհատ դիտարկվի որպես երկու կողմերի վեճ:

-Ոչ, ոչ, դա տարածքային վեճ չէ: Եթե դուք ուշադիր եք եղել գոնե իմ ելույթներին, ապա բազմիցս ասել եմ այդ մասին:

-Ձեր ելույթները չե՛ն բանակցային գործընթացը կանխորոշում:

-Նաև արտգործնախարարի: Մենք բազմիցս նշել ենք, որ սա տարածքային վեճ չէ, և բոլոր նրանք, ովքեր գտնում են, որ սա տարածքային վեճ է՝ ջուր են լցնում Ադրբեջանի ջրաղացին: Մենք ասում ենք, որ սա ինքնորոշման իրավունքի իրացման խնդիր է, և խնդիրը պետք է լուծվի դրա մեջ:

-Բայց Հայաստանը որեւէ կերպ չի նպաստում:

-Հայաստանը նպաստում է:

-Ինչո՞վ:

-Իր գործունեությամբ՝ կառուցողական:

-Այդ դեպքում, ինչպե՞ս եք բացատրում Սոչիի և Մայնդորֆյան հռչակագրերի ստորագրումն առանց ղարաբաղյան կողմի մասնակցության:

-Դա վերջնական փուլ չէր:

- Դրանով արդյոք չէ՞ր փաստաթղթավորվում այն, որ հակամարտությունն ունի երկու կողմ՝ ի դեմս Հայաստանի ու Ադրբեջանի:

-Ոչ, հակամարտությունն ունի կողմեր, որոնցից մեկը Լեռնային Ղարաբաղն է:

-Ուրեմն, ինչո՞ւ Հայաստանը չպահանջեց ղարաբաղյան կողմի ստորագրությունը:

-Հայաստանը ամենաբարձր մակարդակով ասել է, որ Ղարաբաղը պետք է վերադառնա բանակցությունների սեղան:

-Ուորլիքի ներկայացրած վեց կետերին ինչպե՞ս եք վերաբերվում:

-Ես Ուորլիքի մասին հայտարարությամբ հանդես եմ եկել: Եվ ասեմ. եթե կան օկուպացված տարածքներ, ապա այդ օկուպացված տարածքները Մարտունաշենն ու Գետաշենն են:

-Բայց Ուորլիքը այլ բանի մասին էր խոսում, ընդ որում, կրկնելով ընդամենը Լ՛Աքվիլայի հայտարարությունը, որն էլ իր հերթին ներկայացնում է Մադրիդյան փաստաթղթի էությունը:

-Դուք իմ կարծիքը լսեցիք: Ես ասեցի՝ այսօր թիվ մեկ խնդիրը խաղաղության ապահովումն է և վստահության մթնոլորտի ձևավորումը: Իսկ ես վստահ եմ, որ վստահության մթնոլորտի ձևավորումը առանց խաղաղության երաշխիքի չի լինում, իսկ խաղաղության երաշխիքը պետք է մի բանում լինի: Պետք է պրեսինգի ենթարկեն Ադրբեջանի ապակառուցողական մոտեցումները նաև համանախագահ երկրների ներկայացուցիչները, որոնք մեկ անգամ չէ, որ նշել են, որ խնդիրը բացառապես խաղաղ լուծում պետք է ունենա:

Զրուցեց Քրիստինե Խանումյանը