Էրիկ Շամամյան. Ինչպես Լևոն Տեր-Պետրոսյանը փրկեց Լիտվան

3052

Էրիկ Շամամյանը Ֆեյսբուքում գրել է.

«1991 թվականի հունվարի 13-ին, երբ Վիլնյուսում խորհրդային զորքերը գրոհեցին հեռուստաաշտարակը, և քաղաքում սպասվում էր նոր՝ ավելի մասշտաբային հարձակում, Լիտվա է ժամանում Հայաստանի ղեկավար Լևոն Տեր-Պետրոսյանը։

Այդ օրերին Լիտվայի ղեկավար Վիտաուտաս Լանդսբերգիսը որևէ շփում չուներ խորհրդային զինվորական հրամանատարության հետ, իսկ իրավիճակը ծայրահաստիճան պայթյունավտանգ էր։

Տեր-Պետրոսյանը, ով Արցախյան շարժման տարիներից արդեն մեծ փորձ ուներ խորհրդային բանակի ու զինվորականների հետ բանակցելու, իր վրա է վերցնում նախաձեռնությունը․

•Առաջին հանդիպման կազմակերպումը․

Նա անձամբ կազմակերպում է Լանդսբերգիսի և Վիլնյուսի կայազորի հրամանատար, գեներալ Ուսխոպչիկի առաջին հանդիպումը։

•Արտակարգ դրության/պարետային ժամի կանխումը․

Հանդիպումից անմիջապես հետո գեներալ Ուսխոպչիկը հայտարարում է, թե կես ժամից Վիլնյուսում պարետային ժամ է մտցնում։ Տեր-Պետրոսյանն անմիջապես կոշտ միջամտում է․ «Դա ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի լիազորությունն է, դուք իրավունք չունեք»։ Զինվորականները, հասկանալով, որ Տեր-Պետրոսյանը իրավացի է, տեղի են տալիս և հրաժարվում այդ մտադրությունից։

•Կապ Գորբաչովի հետ․

Հենց այդ քայլերից հետո է հնարավոր լինում կապ հաստատել Գորբաչովի հետ, ստանալ վիրավորներին օգնելու համաձայնությունը և, ամենակարևորը, կանխել հաջորդ գիշերվա նախատեսված նոր հարձակումը։

Ճգնաժամային պահին քաղաքական հասունությունը, իրավական գիտելիքները և խորհրդային զինվորական մեքենային քաջածանոթ լինելը թույլ տվեցին Տեր-Պետրոսյանին բեկում մտցնել Վիլնյուսի իրադարձություններում։

Աղբյուրը` Միխայիլ Զիգար` «Империя должна умереть»

«Դուք եղաք Լիտվայի ազնվաբարո պաշտպանը և ԽՍՀՄ Գերագույն Խորհրդի պատվիրակության գործողությունների վկան և մասնակիցը»։

Վիտաուտաս Լանդսբերգիսը` Տեր-Պետրոսյանին, 1992 թ.

Լուսանկարում` ՀՀ ԳԽ Նախագահ Լևոն Տեր-Պետրոսյանն ու Լիտվայի ԳԽ նախագահ Վիտաուտաս Լանդսբերգիսը

Լուսանկարը` Հարութ Ուլոյանից

Նախորդ հոդվածըԱրցախը կանգուն է մնալու․ ինչ է ասել Փաշինյանը և ինչ արել․ «Հրապարակ»
Հաջորդ հոդվածըԹելման Պետրոսյան. Նախագահը – 16